جنگ و تنش ژئوپلیتیک، اختلال در تجارت و انرژی، فشار بر درآمدهای ارزی و نااطمینانی، در سال ۱۴۰۵ اقتصاد ایران را تحت فشار مضاعفی قرار دادهاند. اما این فشارها در خلأ اتفاق نیفتادهاند. ایران بیش از چهار دهه در معرض تحریم، محدودیتهای مالی و تجاری، فشارهای ژئوپلیتیک و دورههای متوالی نااطمینانی قرار داشته است.
اثر چنین فشاری فقط در کاهش درآمد نفت یا محدودشدن به چند مسیر تجاری خلاصه نمیشود؛ بخشی از آن بهتدریج در سرمایهگذاری، فناوری، بهرهوری، زیرساخت و ظرفیت تولید اقتصاد انباشته میشود. البته، جنگ و اختلال انرژی در سال ۲۰۲۶ مسئلهی اختصاصی ایران هم نبود. مطالب پیشنهادی 4 پیش بینی قیمت دلار /دلار در کریدور 50 هزار تومانی تثبیت میشود؟ ۱۴۰۲/۰۸/۱۱ دو بال نجات اقتصاد ایران ۱۴۰۱/۰۷/۱۱
اقتصاد جهانی هم با جهش ریسک ژئوپلیتیک و قیمت انرژی دستوپنجه نرم کرد و چشمانداز رشد جهانی تحتتأثیر قرار گرفت. حتی اقتصاد آمریکا، با همهی ظرفیت مالی و نهادیاش، از گرانی انرژی و فشار تورمی ناشی از جنگ در امان نماند. پس سؤال این نیست که چرا ایران از جنگ و بحران جهانی آسیب دیده؛ چون تقریباً همه آسیب دیدهاند.
سؤالی که واقعاً اهمیت دارد این است که چرا یک شوک مشابه در یک اقتصاد عمدتاً جذب میشود، اما در اقتصاد دیگری به زنجیرهای از تورم، افت قدرت خرید، کاهش سرمایهگذاری، افت تولید و فرسایش ظرفیت آینده بدل میشود. …
